Một sàn tên miền như tenmiendangcap.com là một phát minh kinh doanh theo nghĩa khá đặc biệt: nó không làm ra món hàng mới, vì tên miền đã có từ lâu, mà làm ra một cách bán mới. Mỗi tên có một trang riêng kể nó hợp với việc gì, người mua có thể mua ngay, ra giá, trả góp, tham gia đấu giá, hoặc đăng ký một tên mới tinh, và có công cụ tra, định giá chạy ngay trên trang.
Chào bạn, đây là Nhà Phát Minh. Tập này mình rời xa robot và drone để nói về một loại phát minh ít ai gọi tên: phát minh cách làm ăn. Và mình lấy ví dụ từ một sàn tên miền mà chương trình biết khá rõ.
Vấn đề: hàng có sẵn mà người mua không tìm tới
Tên miền là địa chỉ của một trang web, như tên một con phố trên mạng. Những tên ngắn, dễ nhớ, có nghĩa thường đã được ai đó đăng ký từ trước. Người sở hữu những tên đẹp muốn bán, người cần tên đẹp muốn mua, mà hai bên rất khó gặp nhau.
Cách bán quen thuộc là đưa lên những sàn quốc tế. Ở đó mọi thứ bằng tiếng Anh, giá bằng tiền đô, thanh toán theo cách người nước ngoài quen. Một chủ tiệm ở Việt Nam muốn mua một cái tên tiếng Việt cho thương hiệu của mình thường không biết những nơi đó tồn tại, và nếu biết thì cũng ngại.
Còn một vấn đề sâu hơn: người mua không hình dung được giá trị của một cái tên. Nhìn một chuỗi chữ trần trụi, họ không thấy nó có thể thành thương hiệu gì, dùng cho ngành nào, vì sao đáng tiền. Không thấy giá trị thì không mua.
Nói cách khác, hàng có sẵn, người cần có sẵn, nhưng giữa hai bên thiếu một cây cầu nói cùng một ngôn ngữ.
Ý tưởng thứ nhất: mỗi cái tên một câu chuyện
Ý tưởng đầu tiên của sàn là biến mỗi tên miền thành một trang giới thiệu riêng, giống như một món hàng trong cửa hàng có lời mô tả. Trang đó nói tên có nghĩa gì, hợp với ngành nào, có thể dùng làm gì trước mắt và lâu dài.
Người mua đọc xong không còn thấy một chuỗi chữ, mà thấy một thương hiệu tiềm năng. Một chủ quán ăn đọc về một cái tên và nghĩ ra ngay biển hiệu, trang bán hàng của mình.
Cách làm này cũng giúp sàn được tìm thấy. Khi ai đó tìm trên mạng về một ngành hay một từ khoá, trang giới thiệu tên miền có thể hiện ra. Mỗi trang vừa là món hàng, vừa là một cánh cửa đón khách.
Đây là chỗ ranh giới giữa bán hàng và kể chuyện mờ đi. Người phát minh mô hình này đã nhận ra rằng với loại hàng khó hình dung, lời giải thích chính là một phần của sản phẩm.
Ý tưởng thứ hai: nhiều cách để đi tới một cái gật đầu
Người mua tên miền rất khác nhau. Có người thấy tên ưng là muốn mua ngay. Có người thấy giá niêm yết cao hơn khả năng, muốn thương lượng. Có người muốn mua mà chưa đủ tiền một lần. Có những tên nhiều người cùng thích.
Sàn vì vậy không chỉ có một nút mua. Người mua có thể mua ngay theo giá niêm yết, gửi một lời ra giá để người bán cân nhắc, chọn trả góp, hoặc tham gia đấu giá với những tên được đưa ra đấu. Và ai không thấy tên ưng trong kho có thể tra và đăng ký một tên mới chưa ai dùng.
Mỗi cách bán sinh ra để gỡ một nút thắt riêng, và mình sẽ nói kỹ hơn trong một tập khác. Ở đây chỉ cần thấy điều cốt lõi: người làm mô hình không bắt khách đi theo một con đường duy nhất, mà mở nhiều con đường cùng dẫn tới một điểm.
Trong kinh doanh, nhiều khi khách không từ chối món hàng, mà từ chối cách mua.
Ý tưởng thứ ba: đặt công cụ lên trang đầu
Phần thứ ba là công cụ. Người ta hay đến với tên miền bằng hai câu hỏi: tên mình nghĩ ra còn trống không, và một cái tên đáng giá bao nhiêu. Sàn đặt công cụ tra tên miền và công cụ định giá chạy ngay trên trang, không bắt người dùng đi đâu khác.
Có những trang vệ tinh của sàn mà trang chủ chính là công cụ, vì tên miền của chúng trùng đúng với thứ người ta tìm. Khách tìm cách tra tên miền, vào đúng trang tra, dùng được ngay.
Công cụ miễn phí nghe như cho không. Nhưng nó mời khách vào cửa, cho họ trải nghiệm trước, và khi họ cần mua thì cửa hàng đã ở ngay đó.
Nếu phải tóm mô hình này trong một câu, mình sẽ nói: dạy khách hiểu món hàng, cho khách nhiều cách để mua, và đặt những câu hỏi đầu tiên của khách ngay ở cửa.
Phát minh kinh doanh khác phát minh kỹ thuật ở đâu
Phát minh kỹ thuật thường được đo bằng việc cái máy có chạy không. Phát minh kinh doanh được đo bằng việc khách có mua không, và có quay lại không. Không có phòng thí nghiệm nào thử được điều đó, ngoài chính thị trường.
Một điều cần nói rõ: những mảnh ghép như trả góp, đấu giá, ra giá đều không mới, chúng đã có ở nhiều nơi. Cái mới nằm ở cách ghép chúng lại cho đúng một nhóm người mua cụ thể, bằng ngôn ngữ và thói quen của họ. Phần lớn phát minh kinh doanh là như vậy.
Cũng cần nói rõ rằng không mô hình nào bảo đảm thành công hay lợi nhuận. Mua tên miền là mua một tài sản số có rủi ro như mọi tài sản khác, người mua nên cân nhắc theo nhu cầu sử dụng thật của mình.
Lần tới bạn thấy một món hàng cũ được bán theo cách mới, hãy để ý xem nút thắt nào vừa được gỡ. Đó thường là chỗ có một người phát minh đã đứng rất lâu.
Câu hỏi thường gặp
Sàn tên miền khác nơi đăng ký tên miền thế nào?
Nơi đăng ký chủ yếu bán tên mới chưa ai dùng. Sàn tên miền bán thêm những tên đã có chủ muốn chuyển nhượng, kèm các cách giao dịch như ra giá, trả góp, đấu giá.
Vì sao một tên miền đẹp lại có giá cao?
Tên ngắn, dễ nhớ, có nghĩa thường đã được đăng ký từ lâu và rất hiếm. Giá trị phụ thuộc vào độ dễ nhớ, ý nghĩa và mức độ người khác cũng muốn có tên đó.
Mua tên miền trên sàn có rủi ro gì?
Tên miền là tài sản số, giá trị có thể thay đổi. Người mua nên mua theo nhu cầu sử dụng thật, đọc kỹ điều kiện giao dịch và cách chuyển tên về tài khoản của mình.
Phát minh mô hình kinh doanh là gì?
Là tạo ra một cách mới để mang giá trị tới khách hàng và thu tiền, dù món hàng có thể không mới. Nó thường ghép lại những mảnh có sẵn cho hợp với một nhóm khách cụ thể.
Có nên ra giá thấp hơn giá niêm yết khi mua tên miền?
Nếu sàn cho phép ra giá, người mua có thể đưa ra mức mình thấy hợp lý. Người bán có quyền đồng ý hoặc từ chối, nên lời ra giá cần thực tế và kèm thiện chí.
